Nghệ dùng thế nào tốt nhất, có hại cho thận không?
Nghệ đối với sức khỏe thận là một chủ đề được quan tâm trong y học cổ truyền. Curcumin, thành phần hoạt tính sinh học chính trong nghệ, là một chất chống oxy hóa có tác dụng chống viêm mạnh mẽ.
Mặc dù curcumin và nghệ thường an toàn khi sử dụng, nhưng việc lạm dụng nó có thể gây nguy hiểm. Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, một trong những rủi ro khi tiêu thụ quá nhiều nghệ là gây hại thận. Nguyên nhân là do quá nhiều curcumin có thể làm tăng đáng kể nồng độ oxalat trong nước tiểu, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.
Những người bệnh thận nên hỏi ý kiến chuyên gia khi dùng nghệ
Vì sao nghệ có thể gây hại thận?
Curcumin là hợp chất hoạt tính sinh học chính được tìm thấy trong nghệ.
Chuyên gia dinh dưỡng Kejal Shah (Ấn Độ) chia sẻ: “Curcumin mang lại nhiều lợi ích sức khỏe cho cơ thể, như chống viêm, hỗ trợ sức khỏe khớp, cải thiện các vấn đề tiêu hóa…”.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích của nghệ đối với sức khỏe thận, việc cân nhắc những nhược điểm tiềm ẩn của nó, đặc biệt là đối với sức khỏe thận, cũng rất quan trọng.
Sau đây là một số lý do nghệ có thể gây hại cho thận, theo trang sức khỏe Health Shots (Ấn Độ).
Liều dùng quá mức: Mặc dù việc sử dụng nghệ trong nấu ăn nói chung là an toàn, nhưng liều lượng nghệ cao có thể gây ra vấn đề, đặc biệt là đối với những người có bệnh thận từ trước. Dùng quá nhiều curcumin có thể dẫn đến hình thành sỏi thận.
Tương tác với thuốc: Nghệ có thể tương tác với một số loại thuốc, bao gồm thuốc làm loãng máu và thuốc chống tiểu đường. Những tương tác như vậy có thể làm tăng nguy cơ biến chứng thận, đặc biệt là đối với những bệnh nhân có vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.
Hàm lượng oxalat: Đối với những người dễ bị sỏi oxalat, tiêu thụ một lượng lớn nghệ có thể làm tăng nguy cơ cao.
Ăn rau nên ăn sống hay nấu chín để tốt cho sức khỏe?
Lưu ý khi dùng nghệ
Những người có tiền sử bệnh thận hoặc tiền sử sỏi thận. Đang dùng thuốc ảnh hưởng đến chức năng thận…, trong những trường hợp này, việc tham khảo ý kiến chuyên gia sức khỏe trước khi bổ sung nghệ hoặc thực phẩm bổ sung curcumin vào chế độ ăn uống là rất quan trọng.
Cách sử dụng nghệ an toàn
Sử dụng trong nấu ăn: Sử dụng nghệ như một loại gia vị trong nấu ăn vừa ngon vừa có lợi. Hãy cân nhắc thêm nghệ vào súp, món hầm… để tăng hương vị và tốt cho sức khỏe. Liều dùng thông thường trong nấu ăn khoảng 1-2 gram mỗi ngày được coi là an toàn cho hầu hết mọi người.
Thực phẩm bổ sung: Nếu bạn đang cân nhắc sử dụng thực phẩm bổ sung curcumin vì những lợi ích sức khỏe tiềm năng của chúng, bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia. Họ có thể giúp hướng dẫn bạn về liều lượng phù hợp và các tương tác có thể xảy ra với bất kỳ loại thuốc nào bạn đang dùng.
Tổn thương thận cấp là tình trạng suy giảm chức năng thận xảy ra nhanh chóng, thường xuất hiện ở bệnh nhân nhập viện, đặc biệt phổ biến ở các đơn vị hồi sức tích cực, với tỷ lệ lên tới 50%.
Đây là kết quả của nhiều quá trình viêm phức tạp trong cơ thể. Trong đó, các phân tử miễn dịch gọi là interleukin (IL) đóng vai trò then chốt. Đây là những protein nhỏ do các tế bào miễn dịch tiết ra, có nhiệm vụ điều phối phản ứng viêm, sửa chữa mô bị tổn thương và ảnh hưởng đến các cơ quan khác, theo trang tin y khoa News Medical.
Interleukin: “Con dao hai lưỡi” trong tổn thương thận
Mỗi loại interleukin có tác động khác nhau đến diễn tiến của bệnh AKI:
Một số IL làm bệnh nặng thêm, như IL-1α, IL-1β, IL-12, IL-17A và IL-18. Chúng thúc đẩy phản ứng viêm quá mức, gây tổn thương tế bào thận, làm mô sẹo hóa và lan sang các cơ quan khác. IL-8, chẳng hạn, thu hút nhiều bạch cầu đến khu vực tổn thương, gây viêm nghiêm trọng hơn và có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận cấp nặng.
Ngược lại, một số IL giúp bảo vệ thận, như IL-2, IL-10, IL-13, IL-27 và IL-37. Những phân tử này có tác dụng làm dịu phản ứng viêm, bảo vệ tế bào thận khỏi chết sớm. IL-10, chẳng hạn, hoạt động bằng cách kích hoạt một chuỗi tín hiệu giúp ngăn chặn viêm. IL-15 và IL-17E thì tăng khả năng sống sót cho tế bào thận và kích hoạt các tế bào miễn dịch có lợi.
Một số IL có thể vừa có lợi, vừa có hại, tùy thuộc vào liều lượng, thời điểm xuất hiện hoặc mức độ tổn thương. Ví dụ, IL-6 có thể giúp kiểm soát viêm trong một số trường hợp, nhưng cũng có thể khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn nếu sản xuất quá mức.
Ứng dụng điều trị: Nhắm trúng IL và công nghệ mới
Thận bị tổn thương
Nhiều liệu pháp thử nghiệm hiện đang tập trung vào việc ngăn chặn IL có hại bằng các kháng thể đặc hiệu, như thuốc Rilonacept để trung hòa IL-1, hoặc thuốc ức chế IL-18 để giảm viêm và hạn chế xơ hóa thận.
Bên cạnh đó, một hướng điều trị mới là dùng túi ngoại bào (EV) để đưa IL có lợi đến đúng nơi cần thiết. Các thử nghiệm cho thấy EV chứa IL-10 có thể giảm nguy cơ tổn thương thận cấp chuyển thành bệnh thận mạn tính. Hay IL-37 được đóng gói trong màng tế bào bạch cầu trung tính cũng đã giúp cải thiện chức năng thận, theo News Medical.
Hiện các nhà khoa học đang nghiên cứu sâu hơn về cách các IL điều hòa giữa viêm và phục hồi tại thận. Mục tiêu là phát triển các liệu pháp “nhắm trúng đích” – can thiệp trực tiếp vào IL gây hại hoặc thụ thể của chúng – để giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn và tránh biến chứng mạn tính. Đồng thời, công nghệ EV kết hợp với IL đang mở ra một hướng điều trị đầy hứa hẹn, an toàn và hiệu quả hơn trong tương lai.
Nghiên cứu: Tìm ra cách điều trị hiệu quả ung thư gan, phổi và dạ dày
Ung thư tuyến tụy và ung thư đại trực tràng là 2 trong những loại ung thư khó điều trị nhất, với tỷ lệ tái phát rất cao.
Trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí y khoa Nature Medicine, các nhà khoa học Mỹ đã phát triển một loại vắc xin mới mang lại kết quả bước đầu đáng khích lệ, mở ra hy vọng mới cho bệnh nhân mắc các loại ung thư này, theo trang tin khoa học Science Alert.
Vắc xin do các nhà khoa học Mỹ, gồm Bệnh viện đa khoa Massachusetts, Đại học California, Đại học Iowa, Bệnh viện Đại học North Shore, Trường Y Đại học Colorado, Bệnh viện City of Hope, Trung tâm Ung thư MD Anderson – Đại học Texas, Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering và Công ty công nghệ sinh học Elicio Therapeutics chuyên phát triển các liệu pháp miễn dịch mới nhằm điều trị các loại ung thư hung dữ, phát triển.
Vắc xin mới có thể chống 2 loại ung thư nguy hiểm: tuyến tụy và đại trực tràng
Vắc xin mới mang tên ELI-002 2P nhắm đến đột biến gien KRAS – nguyên nhân gây ra 93% ca ung thư tuyến tụy và 50% ca ung thư đại trực tràng. Đây là đột biến khó tiếp cận trong điều trị ung thư.
Điểm đặc biệt của ELI-002 2P là khả năng đưa tác nhân hoạt tính của vắc xin trực tiếp đến các hạch bạch huyết, nơi tập trung nhiều loại tế bào miễn dịch. Từ đó, “huấn luyện” hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư có mang đột biến KRAS.
Theo bác sĩ Zev Wainberg, chuyên gia ung thư tại Đại học California, đây là bước tiến đầy hứa hẹn cho bệnh nhân có ung thư do đột biến KRAS, đặc biệt là ung thư tuyến tụy – căn bệnh gần như chắc chắn sẽ tái phát sau điều trị tiêu chuẩn và hiện có rất ít lựa chọn điều trị hiệu quả.
Kết quả đầy hứa hẹn
Trong thử nghiệm, vắc xin được tiêm cho 25 bệnh nhân, trong đó có 20 người sau phẫu thuật ung thư tuyến tụy và 5 người sau phẫu thuật ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, các xét nghiệm cho thấy họ vẫn còn dấu hiệu ung thư có thể tái phát.
Kết quả thật đáng khích lệ: Sau khi được tiêm vắc xin, 84% bệnh nhân đã phát triển tế bào T đặc hiệu với đột biến KRAS, có khả năng tấn công tế bào ung thư. Đặc biệt, ở 24% số người tham gia, các dấu vết còn lại của khối u đã biến mất hoàn toàn, theo Science Alert.
Trong số những người có phản ứng miễn dịch mạnh nhất (17 trong 24 người), phần lớn vẫn không có dấu hiệu tái phát ung thư sau gần 20 tháng theo dõi – một kết quả rất đáng chú ý đối với 2 loại ung thư có tiên lượng xấu này. Đồng thời, họ có thời gian sống trung bình cao hơn nhiều so với kỳ vọng thông thường.
Một điểm nổi bật khác: Đây là vắc xin “dùng sẵn”, không cần cá nhân hóa cho từng người, nên có thể sử dụng rộng rãi.
Các thử nghiệm tiếp theo sẽ tiếp tục đánh giá hiệu quả và độ an toàn. Tuy nhiên, với tỷ lệ tử vong và tái phát cao của ung thư tuyến tụy và đại trực tràng, kết quả ban đầu này cho thấy vắc xin mới này có thể giúp kéo dài tuổi thọ đáng kể cho người bệnh.
Bác sĩ Wainberg kết luận: Vắc xin mới cho thấy khả năng huấn luyện hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt đột biến gây ung thư một cách an toàn và hiệu quả. Đây là cách tiếp cận đầy tiềm năng, giúp tạo ra phản ứng miễn dịch chính xác, bền vững mà không cần đến vắc xin cá nhân hóa phức tạp.
Bác sĩ chỉ ra 7 sai lầm khi ăn sáng khiến bạn già nhanh
Bữa sáng không chỉ là ‘nhiên liệu’ cho ngày mới mà còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa và tái tạo tế bào – những yếu tố quyết định tốc độ lão hóa.
Bữa sáng và lão hóa tế bào có liên hệ thế nào?
Khi nói đến lão hóa, chúng ta thường nghĩ ngay đến số tuổi tính theo năm sinh. Nhưng ngoài “số tuổi trên giấy tờ”, cơ thể còn có một loại tuổi khác đó là tuổi sinh học – phản ánh mức độ hoạt động và hiệu quả của các tế bào, mô trong cơ thể. Khác với tuổi theo năm sinh vốn cố định, tuổi sinh học có thể tăng nhanh, chậm lại hoặc thậm chí đảo ngược, tùy thuộc vào lối sống và cách chúng ta chăm sóc bản thân. Trong đó, việc ăn sáng đúng cách là một trong các yếu tố khá quan trọng.
Các nhà nghiên cứu ở Ý đã phân tích dữ liệu của hơn 22.000 người, gồm khảo sát chế độ ăn và các xét nghiệm máu cho tuổi sinh học. Kết quả cho thấy, người ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến thường có tuổi sinh học cao hơn, tức quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn.
Sau một đêm ngủ dài, cơ thể cần năng lượng để khởi động đồng hồ sinh học, ổn định đường huyết
Bác sĩ dinh dưỡng Lê Thảo Nguyên, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn cho biết, sau một đêm ngủ dài, cơ thể cần năng lượng để khởi động đồng hồ sinh học, ổn định đường huyết và hỗ trợ quá trình sửa chữa tế bào. Nếu bỏ qua bữa sáng hoặc lựa chọn thực phẩm không phù hợp, mức đường huyết có thể dao động mạnh, khiến cho quá trình chuyển hóa trong cơ thể bị rối loạn, hormone điều tiết không hoạt động hiệu quả. Hậu quả là cơ thể dễ mệt mỏi, chóng mặt, khả năng phục hồi tế bào suy giảm và lâu dần sẽ thúc đẩy quá trình lão hóa.
7 sai lầm ăn sáng phổ biến khiến bạn lão hóa nhanh
Theo bác sĩ Thảo Nguyên, những thói quen tưởng chừng vô hại trong bữa sáng có thể trở thành “máy gia tốc” của quá trình lão hóa.
Ăn quá nhiều đường và tinh bột tinh luyện: Các loại ngũ cốc ngọt, bánh ngọt… khiến đường huyết tăng vọt rồi nhanh chóng tụt xuống, gây mệt mỏi và thèm ăn chỉ sau khoảng một tiếng tiêu thụ. Vòng lặp này dễ khiến cơ thể lệ thuộc vào đồ ngọt, và đẩy nhanh quá trình lão hóa.
Những người đang uống thuốc này không nên ăn bưởi để tránh bị suy thận cấp
Bỏ qua protein: Thiếu protein buổi sáng làm mất khối cơ, giảm sức đề kháng và nhanh đói. Không những thế, vấn đề này còn khiến cho khô da và là tiền đề cho sự xuất hiện của các nếp nhăn, đặc biệt ở mắt. Các chuyên gia khuyến cáo nên bổ sung 20-30 g protein vào bữa sáng để duy trì năng lượng ổn định.
Thiếu chất xơ: Rau xanh giàu vitamin và chất chống oxy hóa giúp bảo vệ não khi lão hóa. Nghiên cứu cho thấy chỉ một khẩu phần rau như rau bina, cải xoăn hay xà lách mỗi ngày cũng giúp làm chậm quá trình suy giảm trí nhớ.
Ăn nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến: Thịt nguội, xúc xích, đồ chiên rán… chứa nhiều muối và chất béo xấu, làm tăng huyết áp và nguy cơ tim mạch. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nếu chúng ta dung nạp hơn 20% năng lượng hằng ngày đến từ các loại thực phẩm này, tốc độ suy giảm trí nhớ có thể nhanh hơn tới 28% so với người ít tiêu thụ.
Thường xuyên ăn nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến làm tăng huyết áp, nguy cơ tim mạch, tăng tốc độ suy giảm trí nhớ
Dùng đồ ăn thừa từ hôm trước: Không ít người có thói quen tận dụng đồ ăn thừa từ hôm trước như bún, cơm nguội, cháo hoặc các món xào còn lại. Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyên, thực phẩm khi hâm lại không chỉ mất nhiều dưỡng chất mà còn dễ sản sinh các hợp chất có hại. Ví dụ, dầu ăn dùng lại trong món xào có thể bị oxy hóa, ảnh hưởng xấu đến tim mạch. Riêng các món canh, súp, hải sản hay trứng để qua đêm không nên ăn vì tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và gây rối loạn tiêu hóa.
Ăn nhiều muối: Ăn nhiều đồ ăn chứa nhiều muối như dưa muối, cà muối, nước chấm mặn, xúc xích… vào buổi sáng có thể khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và tạo áp lực lên tim mạch ngay từ đầu ngày. Thói quen này nếu duy trì lâu dài còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, thận và rối loạn chuyển hóa.
Bỏ ăn sáng: Bỏ bữa sáng khiến cơ thể thiếu năng lượng, làm chậm quá trình trao đổi chất, dẫn đến mệt mỏi và giảm khả năng tập trung. Thói quen này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng cholesterol máu và tiểu đường loại 2 – những bệnh thường gặp ở người cao tuổi.
Khi cạn kiệt năng lượng, cơ thể buộc phải dùng đường và protein dự trữ, khiến cho da khô, dễ nhăn và lão hóa sớm. Nhịn ăn sáng còn gây đói, tụt huyết áp, hại tiêu hóa, đồng thời dễ khiến bạn ăn nhiều hơn vào buổi tối, tích mỡ và tăng nguy cơ thừa cân.
Lời khuyên ăn sáng giúp bạn làm chậm quá trình lão hóa
Theo bác sĩ Nguyên, chúng ta có thể tuân thủ các nguyên tắc ăn sáng sau đây để góp phần giúp chậm quá trình lão hóa.
Chọn tinh bột tốt: Thay ngũ cốc công nghiệp, bánh ngọt bằng bánh mì nguyên cám, gạo lứt, yến mạch hoặc khoai lang. Ăn kèm protein và chất xơ để giữ đường huyết ổn định.
Bổ sung protein và hạn chế muối: Bữa sáng nên có 20-30 g protein từ trứng, sữa chua Hy Lạp, cá hồi, đậu hoặc các loại hạt để duy trì cơ, giữ da săn chắc và no lâu. Hạn chế ăn mặn, và chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Thêm rau và trái cây ít ngọt: Rau lá xanh, cà chua, dưa leo giúp cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa, bảo vệ não và làm chậm lão hóa.
Giảm chất béo xấu: Hạn chế thịt nguội, xúc xích, đồ chiên rán; ưu tiên đạm tươi và chất béo tốt từ bơ, cá béo, dầu oliu.
Ăn mới mỗi sáng: Tránh hâm lại rau, canh, hải sản, trứng… để qua đêm để bảo toàn dinh dưỡng và an toàn thực phẩm.
Duy trì lối sống lành mạnh: Ngủ sớm, tập thể dục đều đặn, uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế căng thẳng và rượu bia.
Không bỏ bữa sáng: Dù bận đến đâu, bạn hãy duy trì bữa sáng lành mạnh nhằm ổn định đường huyết, hỗ trợ trao đổi chất và ngăn ngừa lão hóa sớm.
Ho khan và ho đờm có thể do nhiều nguyên nhân từ nhẹ đến nặng như cúm, chảy dịch mũi sau, dị ứng, hen suyễn.
Ho là phản xạ tự nhiên của cơ thể phản ứng với tác nhân ảnh hưởng đến cổ họng hoặc đường thở. Triệu chứng ho có nhiều mức độ từ nhẹ đến nặng, có thể gồm ho khan, ho có đờm hoặc không có đờm, cấp tính hoặc mạn tính, xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Đây là triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh như dị ứng, cảm lạnh, viêm mũi họng, covid-19… Để điều trị ho hiệu quả cần xác định loại ho đang gặp phải, nguyên nhân gây ra, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Nguyên nhân ho đờm
Cảm lạnh và cúm: Đây là những nguyên nhân phổ biến gây ho có đờm. Virus xâm nhập đường thường kích ứng phổi, dẫn đến ho nhiều hơn, có thể kéo dài hàng tuần.
Chảy dịch mũi sau: Khi nghẹt mũi, chất nhầy có thể chảy từ mũi xuống phía sau cổ họng, kích ứng dẫn đến ho. Chảy dịch mũi sau có thể do cảm lạnh, cúm, viêm xoang, dị ứng và các vấn đề khác. Tư thế ngủ ban đêm có liên quan rất nhiều đến tình trạng này. Khi nằm xuống, chất nhầy này tích tụ ở phía sau cổ họng, kích ứng dây thanh quản, làm tăng tình trạng ho.
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD): COPD bao gồm khí phế thũng và viêm phế quản mạn tính có thể làm suy yếu các ống dẫn khí (ống phế quản) và các túi nhỏ (phế nang) có chức năng vận chuyển oxy vào máu, khả năng loại bỏ carbon dioxide kém. Ho do COPD kéo dài dai dẳng và thường kèm theo lượng đờm nhiều.
Bệnh tim: Tim không hoạt động bình thường khiến dịch tích tụ phổi, dẫn đến suy tim. Cơ thể phản xạ bằng cách ho nhằm tống dịch ra ngoài, từ đó dẫn đến cơn ho mạn tính có đờm.
Nguyên nhân ho khan
Chất gây kích ứng: Ho khan xuất hiện ngay khi tiếp xúc với chất kích ứng như thuốc lá, mùi xăng nồng nặc hoặc nước hoa. Hít phải khói cũng có thể tạo ra cơn ho khan kéo dài kèm khó thở, hụt hơi, chóng mặt.
Dị ứng và hen suyễn: Người bị dị ứng và hen suyễn thường nhạy cảm với tác nhân gây dị ứng như nấm mốc, mạt bụi. Hít phải những thứ này có thể khiến đường thở phản ứng thái quá và phản xạ bằng cách ho để đẩy chúng ra ngoài.
Trào ngược axit: Khi bị ợ nóng, axit dạ dày trào ngược lên cổ họng. Axit kích ứng khí quản, dây thanh quản và cổ họng gây ho. Người bệnh có xu hướng ho nặng hơn vào ban đêm do khi nằm xuống, axit dễ dàng trào ngược sang một bên vào cổ họng.
Tùy vào nguyên nhân gây ho, bác sĩ có thể kê thuốc giảm kích ứng, thuốc loãng đờm và long đờm. Nếu nguyên nhân do chất kích ứng, hãy hạn chế tiếp xúc với các chất này, rửa mũi và súc họng bằng nước muối sinh lý, dùng máy lọc không khí trong nhà. Đeo khẩu trang ra ngoài giúp hạn chế tiếp xúc với các chất kích ứng như khói bụi, phấn hoa, ô nhiễm không khí… Uống nước ấm và mật ong có thể làm dịu cổ họng, kê cao đầu khi ngủ.
Khi ho không giảm kèm sốt cao trên 40 độ, ho ra đờm hoặc chất nhầy màu xanh, vàng có máu, người bệnh nên đi khám vì có thể nguyên nhân do bệnh lý nghiêm trọng khác.
Uống đủ nước giúp tăng tốc độ trao đổi chất, giảm cảm giác thèm ăn và hỗ trợ quá trình đốt mỡ thừa. Để đạt được điều này, không chỉ uống đủ mà còn cần uống đúng lúc.
Nước không chỉ đơn giản là yếu tố duy trì sự sống mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng, đặc biệt là giảm mỡ bụng. Nghiên cứu cho thấy có những thời điểm trong ngày mà uống nước sẽ mang lại hiệu quả giảm cân và giảm mỡ bụng tốt hơn nhiều lần so với lúc khác, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Uống đủ nước khi tập luyện thể thao giúp duy trì sức bền và hiệu suất vận động
ẢNH: AI
Để hỗ trợ giảm mỡ bụng, các chuyên gia khuyến cáo mọi người cần uống nước vào những thời điểm sau:
Sau bữa ăn 1-2 giờ
Uống nhiều nước ngay sau khi ăn sẽ làm loãng dịch vị dạ dày, ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa. Tuy nhiên, sau bữa ăn khoảng 1-2 giờ, uống nhiều nước sẽ hỗ trợ hấp thụ dinh dưỡng, thúc đẩy quá trình chuyển hóa năng lượng từ thực phẩm.
Nghiên cứu trên chuyên san The American Journal of Clinical Nutrition chỉ ra rằng duy trì lượng nước ổn định trong ngày giúp tăng quá trình sinh nhiệt, từ đó tăng lượng calo tiêu hao ngay cả khi nghỉ ngơi.
Trước bữa ăn 30 phút
Uống nước trước bữa ăn khiến chúng ta cảm thấy no hơn và hạn chế ăn quá mức. Nghiên cứu trên chuyên san Obesity cho thấy những người uống 500 ml nước 30 phút trước mỗi bữa ăn có thể giảm cân nhiều hơn 44% so với nhóm không uống nước trước bữa ăn. Hiện tượng này xảy ra khi cả 2 nhóm có cùng một chế độ ăn như nhau.
Ngoài ra, uống nước trước bữa ăn cũng kích thích quá trình tiết enzym tiêu hóa, giúp chuyển hóa thức ăn hiệu quả hơn, tránh tích tụ mỡ thừaở vùng bụng.
Trước khi tập luyện
Mất nước sẽ làm giảm sức bền, giảm khả năng sinh nhiệt và hiệu suất vận động. Uống nước trước khi tập luyện không chỉ giúp cơ thể duy trì mức năng lượng mà còn kích thích quá trình đốt mỡ diễn ra mạnh mẽ hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo nên uống 400-600 ml nước khoảng 1-2 giờ trước khi tập luyện. Lượng nước bổ sung này giúp cơ bắp hoạt động hiệu quả hơn và ngăn ngừa mất nước khi vận động. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, nó sẽ ưu tiên đốt mỡ làm năng lượng thay vì phân hủy cơ.
Trước khi đi ngủ 1 giờ
Nhiều người ngại uống nước vào buổi tối vì sợ tiểu đêm. Tuy nhiên, uống một lượng nhỏ khoảng 150-200 ml trước khi đi ngủ 1 giờ không chỉ giúp cơ thể giải độc qua gan, thận mà còn hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất béo trong khi ngủ.
Điều này là do trong giai đoạn ngủ sâu, hoóc môn tăng trưởng và leptin hoạt động mạnh. Đây là 2 yếu tố quan trọng giúp phân giải mỡ nội tạng. Uống nước đúng cách vào buổi tối cho phép cơ thể tối ưu hóa chức năng này, theo Verywell Health.
Thận loại bỏ các chất thải như urê và nước dư thừa, duy trì mức độ chính xác của các khoáng chất thiết yếu và giúp điều hòa huyết áp.
Để làm được các nhiệm vụ trên, thận rất cần nước. Uống đủ nước hằng ngày là một phần quan trọng của sức khỏe thận. Nó giúp máu lưu thông, lọc và đào thải chất thải đúng cách. Uống đủ nước cũng giúp ngăn ngừa sỏi, nhiễm trùng và huyết áp cao, theo trang tin sức khỏe Healthline.
Cố gắng uống 6-8 ly nước mỗi ngày
Ảnh: AI
Uống đủ nước có thể làm chậm quá trình suy thận
Nghiên cứu cho thấy uống đủ nước có thể làm chậm quá trình suy thận. Các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy uống nhiều nước làm chậm sự suy giảm độ lọc cầu thận eGFR và giảm nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Theo các nhà nghiên cứu tại Úc và Canada, uống nhiều nước giúp thận đào thải natri, urê và các chất thải ra khỏi cơ thể, có khả năng làm giảm nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính, theo Tổ chức nghiên cứu về thận của Anh – Kidney Research UK.
Hơn nữa, uống đủ nước giúp ngăn ngừa sỏi thận và nhiễm trùng đường tiết niệu, những nguy cơ phổ biến đối với thận.
Điều gì xảy ra khi cơ thể bị mất nước?
Khi bị mất nước, thận sẽ chuyển sang chế độ bảo tồn. Thận sẽ sản xuất vasopressin (loại hoóc môn có tác dụng thúc đẩy thận giữ nước và làm tăng huyết áp) và kích hoạt việc bảo tồn nước, natri để giữ nước. Trong trường hợp nghiêm trọng, mất nước có thể dẫn đến tổn thương thận cấp tính, khiến thận đột ngột không thể lọc chất thải hiệu quả. Các dấu hiệu có thể gồm lượng nước tiểu ít hơn, mệt mỏi và sưng phù.
Mẹo uống nước đúng cách để bảo vệ quả thận
Mất nước gây hại cho thận, nhưng uống quá nhiều nước cũng không tốt hơn. Đối với việc uống nước, sự cân bằng rất quan trọng. Uống quá nhiều nước, đặc biệt là khi thận không hoạt động tốt, có thể gây tích tụ nước, hạ natri máu và gây áp lực lên tim và thận.
Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) khuyến nghị mọi người nên uống từ 6-8 ly nước mỗi ngày (240 ml/ly). Tuy nhiên, người bệnh thận phải lọc thận, nên theo dõi lượng nước uống rất cẩn thận.
Để giữ cho thận được cấp nước đầy đủ, nhưng không bị quá tải, hãy tham khảo các mẹo sau:
Nước lọc là tốt nhất cho thận.
Hãy nhấp từng ngụm nước nhỏ và thường xuyên.
Cố gắng uống 6-8 ly nước mỗi ngày.
Khi nắng nóng hoặc vận động nhiều, có thể cần uống nhiều nước hơn.
Mang theo một chai nước nhấp từng ngụm khi tập thể dục hoặc đi bộ.
Theo dõi màu nước tiểu, cố gắng giữ màu vàng nhạt, không sẫm màu hoặc trong suốt.
Sau đợt điều trị kháng sinh, nhiều người cảm thấy cơ thể mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa hoặc gặp tình trạng giảm chức năng gan, thận tạm thời. Đây là lúc cần chế độ ăn hợp lý để giúp phục hồi nội tạng nhanh chóng.
Kháng sinh là loại thuốc cực kỳ quan trọng, giúp cứu sống nhiều trường hợp bị viêm nhiễm. Thế nhưng, kháng sinh cũng ảnh hưởng đến sức khỏe gan và thận. Đây là 2 cơ quan chủ chốt lọc và đào thải chất độc ra khỏi cơ thể, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Ăn sáng bằng trứng luộc và đậu hũ không chỉ giúp giảm cân mà còn thân thiện với gan, thận
ẢNH: AI
Để phục hồi sức khỏe gan, thận sau khi dùng kháng sinh, mọi người nên ưu tiên ăn sáng bằng những thực phẩm sau:
Trứng luộc hoặc đậu hũ
Sau khi dùng kháng sinh, gan cần phục hồi các tế bào đã bị tổn thương. Protein là nguyên liệu chính cho quá trình này. Tuy nhiên, không phải loại protein nào cũng tốt cho gan mà nên ưu tiên các nguồn protein dễ tiêu, ít chất béo bão hòa.
Ăn một quả trứng luộc hoặc đậu hũ hấp bữa sáng có thể giúp giảm tổn thương tế bào gan và tăng cường chức năng giải độc. Ngoài ra, cần tránh chiên xào bằng dầu mỡ để không gây áp lực lên gan.
Uống đủ nước ấm vào buổi sáng
Kháng sinh có thể gây lắng cặn và tăng gánh nặng cho thận nếu không uống đủ nước. Do đó, uống nước ấm sau khi ngủ dậy giúp kích thích nhu động ruột, làm loãng độc tố và hỗ trợ thận trong quá trình lọc máu.
Với người bệnh, mất nước là yếu tố góp phần làm tổn thương thận do thuốc, trong đó có kháng sinh nhóm aminoglycoside. Để ngăn ngừa tác động này, mọi người nên uống 1-2 ly nước ấm vào buổi sáng ngay sau khi thức dậy. Để tăng hương vị, ly nước ấm có thể thêm vài lát chanh tươi hoặc chút mật ong.
Rau xanh luộc hoặc sinh tố rau
Các loại rau xanh như rau bina, cải xoăn, rau mùi hay cần tây rất giàu chất chống ô xy hóa và các hợp chất khử độc như chlorophyll. Những chất này có khả năng hỗ trợ gan loại bỏ kim loại nặng và các gốc tự do sinh ra từ kháng sinh.
Mọi chế độ dinh dưỡng lành mạnh đều không thể thiếu rau, trong đó có rau xanh. Với gan, rau xanh giúp tăng hoạt động enzym giải độc trong gan và làm giảm căng thẳng ô xy hóa.
Trái cây giàu vitamin C
Vitamin C là chất chống ô xy hóa mạnh, giúp giảm viêm và bảo vệ các tế bào gan khỏi tổn thương do thuốc. Loại vitamin này cũng hỗ trợ quá trình lọc máu của thận, đồng thời ngăn ngừa hình thành sỏi thận khi dùng kháng sinh dài ngày.
Nghiên cứu trên chuyên san Nutrients cho thấy vitamin C có khả năng cải thiện chức năng gan và chống lại độc tính của thuốc qua việc trung hòa gốc tự do.
Các loại trái cây giàu vitamin nên ăn vào buổi sáng là cam, bưởi, kiwi và dâu tây. Tuy nhiên, để tránh kích ứng dạ dày, mọi người nên ăn nhẹ bằng món gì đó rồi hãy ăn trái cây, theo Verywell Health.
Đề nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo tạm ứng chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế theo tỷ lệ, số lần tạm ứng đúng quy định để bảo đảm kinh phí phục vụ hoạt động khám chữa bệnh bảo hiểm y tế cho nhân dân.
Bảo đảm quyền lợi người bệnh bảo hiểm y tế
Liên quan đến việc các bệnh viện tại TP.HCM chưa được quyết toán gần 2.500 tỉ đồng bảo hiểm y tế trong 2 năm, ngày 13.8, Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, cho biết bộ đã có công văn gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đề nghị chỉ đạo bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành thực hiện tạm ứng chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế theo tỷ lệ, số lần tạm ứng đúng quy định tại điều 32 luật Bảo hiểm y tế để bảo đảm kinh phí phục vụ hoạt động khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Đề nghị bảo hiểm xã hội tạm ứng chi phí chưa quyết toán, đảm bảo kinh phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế
ẢNH: TUẤN MINH
Trước đó, Bộ Y tế nhận được công văn của Sở Y tế TP.HCM về việc chi trả vượt dự toán chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế và chưa thu hồi các chi phí dịch vụ kỹ thuật thực hiện trên thiết bị y tế chưa hoàn thành xác lập sở hữu toàn dân trước ngày 4.3.2023.
Theo báo cáo, năm 2023 các cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn thành phố có chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vượt dự toán là 557,5 tỉ đồng, đã được Bảo hiểm xã hội TP.HCM giám định, thẩm định, gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Năm 2024, chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vẫn tăng cao, vượt dự toán chi khoảng 1.950 tỉ đồng.
Đồng thời, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đang thu hồi chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế thực hiện trên các thiết bị y tế chưa hoàn thành xác lập sở hữu toàn dân trước ngày 4.3.2023.
Việc chưa thanh toán và thời gian chờ thanh toán quá dài đối với chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vượt dự toán chi của các bệnh viện gây khó khăn cho các đơn vị trong việc đảm bảo nguồn kinh phí hoạt động và cân đối thu chi tài chính khi giá thu dịch vụ khám chữa bệnh chưa được tính đúng, tính đủ, nợ tiền thuốc các doanh nghiệp cung cấp, làm ảnh hưởng nhất định đến hoạt động khám chữa của các cơ sở khám chữa bệnh và quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.
Bộ Y tế đề nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành chưa thu hồi khoản chi phí này cho tới khi có quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Về chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vượt dự toán năm 2023,từ tháng 5.2025, Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành nghị quyết nhất trí thông qua về nguyên tắc đối với Báo cáo quyết toán tài chính năm 2023 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Do đó, Bộ Y tế đề nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam khẩn trương báo cáo Bộ Tài chính, trình Chính phủ xem xét phê duyệt chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế vượt dự toán năm 2023 để thanh toán cho các cơ sở khám chữa bệnh, trong đó có các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn TP.HCM.
Về chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế năm 2024, ngày 25.7 vừa qua, Bộ Y tế đã có công văn về rà soát số vượt dự kiến chi, đề nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành khẩn trương thực hiện theo đúng quy định của luật Bảo hiểm y tế và các nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật Bảo hiểm y tế.
Mỡ nội tạng là loại mỡ bao quanh các cơ quan nội tạng trong bụng. Chúng có hại vì là yếu tố làm tăng nguy cơ tiểu đường loại 2, tim mạch và ung thư. May mắn là ăn nhiều rau củ có thể giúp giảm loại mỡ này.
Ăn thường xuyên các nhóm rau sau, kết hợp với lối sống lành mạnh, thì chúng ta hoàn toàn có thể giảm mỡ nội tạng và có vòng bụng thon gọn.
Rau giàu chất xơ hòa tan
Chất xơ hòa tan khi vào dạ dày sẽ hấp thụ nước, trở thành dạng như gel. Chúng có tác dụng kéo dài cảm giác no, đồng thời làm chậm tiêu hóa và quá trình hấp thu năng lượng, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Một nghiên cứu của Đại học Wake Forest (Mỹ) cho thấy cứ mỗi 10 gram chất xơ hòa tan nạp thêm mỗi ngày sẽ giảm được khoảng 3,7% mỡ nội tạng trong vòng 5 năm. Điều này là do chất xơ hòa tan giúp cải thiện đa dạng vi khuẩn đường ruột, tạo ra các a xít béo chuỗi ngắn, giúp tăng tốc quá trình đốt mỡ bụng. Các loại rau giàu chất xơ hòa tan là bắp cải Brussel, đậu, khoai lang, yến mạch và cam.
Cải bó xôi và cải xoăn chứa các dưỡng chất giúp hỗ trợ giảm mỡ nội tạng
ẢNH: AI
Cải bó xôi
Nhiều chuyên gia dinh dưỡng cho biết cải bó xôi là một trong những loại rau giúp giảm mỡ nội tạng tốt nhất. Lợi ích này chủ yếu là nhờ làm lượng cao các chất trong nhóm carotenoid, chẳng hạn lutein và zeaxanthin. Những chất này thúc đẩy ô xy hóa mỡ và giảm viêm.
Cải bó xôi cũng cung cấp lượng chất xơ đáng kể. Chỉ 1 chén cải nấu chín đã cung cấp 4 gram chất xơ, tương đương 14% nhu cầu hằng ngày
Rau giàu chất chống ô xy hóa
Một chế độ ăn giàu chất chống ô xy hóa và kháng viêm như carotenoid, vitamin A, C, E và polyphenol có thể giúp giảm mỡ nội tạng. Các dưỡng chất này có tác dụng giảm căng thẳng ô xy hóa và phản ứng viêm. Các loại thực vật giàu những dưỡng chất này thường có màu đỏ, chẳng hạn cà rốt, khoai lang hay ớt chuông đỏ.
Rau không tinh bột
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics cho thấy ăn nhiều rau không tinh bột, đặc biệt là rau xanh và vàng đậm, có thể giúp giảm đến giảm 17% thể tích mỡ nội tạng và giảm mỡ gan.
Các loại rau không tinh bột phổ biến là rau chân vịt, cải xoăn, cải thìa, cải ngọt, bông cải xanh, bông cải trắng, dưa leo, cà chua hay ớt chuông, theo Eating Well.
